Republik Österreich
Republika Austrii
Flaga Austrii
Godło Austrii
Flaga Austrii Godło Austrii
Hymn: Land der Berge, Land am Strome
(Kraju gór, kraju rzek)
Położenie Austrii
Język urzędowy niemiecki
Stolica Wiedeń
Ustrój polityczny Republika federalna
Głowa państwa prezydent Heinz Fischer
Szef rządu kanclerz Werner Faymann
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
112. na świecie
83 871 km²
1,3%
Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
93. na świecie
8 348 233[2]
99,5 osób/km²
PKB (2007)
 • całkowite 
 • na osobę

311,9 mld. USD[3]
37 511,5 USD
PKB (PPP) (2007)
 • całkowite 
 • na osobę

266, mld. USD
32 051,1 USD
Jednostka monetarna 1 euro = 100 eurocentów (EUR, €)

1 szyling austriacki = 100 groszy (ATS) (do 31.12.2001 r.)

Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166 AT
Domena internetowa .at
Kod samochodowy A
Kod telefoniczny +43
Mapa Austrii
1 Dane szacunkowe na III kwartał 2008 r. podane za Statistik Austria (źródło) (de)

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Stolica Austrii - Wiedeń - znajduje się na wschodzie kraju.

Spis treści

Austria

Powierzchnia:

Długość granic lądowych:

Brak dostępu do morza.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Austrii.

W skład Austrii wchodzi dziewięć krajów związkowych (Land). Kraje związkowe dzielą sie na 85 powiatów (Kreis) i 15 miast (Stadt) i na 2368 gmin (Gemeinde). Stolica Austrii - Wiedeń - stanowi oddzielny kraj związkowy.

Polska nazwa Niemiecka nazwa Stolica Powierzchnia Ludność
1 Burgenland Burgenland Eisenstadt 3965 km² 227 570
2 Karyntia Kärnten Klagenfurt 9536 km² 559 400
3 Dolna Austria Niederösterreich Sankt Pölten[4] 19 178 km² 1 545 800
4 Górna Austria Oberösterreich Linz 11 982 km² 1 376 800
5 Salzburg Salzburgerland Salzburg 7154 km² 515 330
6 Styria Steiermark Graz 16 392 km² 1 183 300
7 Tyrol Tirol Innsbruck 12 648 km² 673 500
8 Przedarulania Vorarlberg Bregenz 2601 km² 372 790
9 Wiedeń Wien 415 km² 1 550 120
* Do 1986 stolicą Dolnej Austrii był Wiedeń.
Kraje związkowe Austrii

Park Narodowy Jezioro Nezyderskie-Seewinkel (Burgenland) – jedyny w Europie Środkowej park założony na terenach stepowych. Na jego terenie znajduje się Jezioro Nezyderskie – typowe jezioro stepowe, wokół tereny porośnięte trzciną i sitowiem, liczne małe solanki i pasy podmokłych łąk. Przede wszystkim w okresie ptasich wędrówek, tj. wiosną i jesienią teren parku stanowi azyl da przelatujących ptaków.
www.neusiedlersee.com

Park Narodowy Nockberge (Karyntia) – Kopulaste szczyty zbudowanych ze skał krystalicznych gór "Nocken" stanowią charakterystyczny element krajobrazu tej części Karyntii. Park Narodowy Nockberge leży na wysokości 1300-2440 m n.p.m. Tereny te są jednocześnie świadectwem wielowiekowych tradycji agrokulturalnych tego regionu.
www.nationalparknockberge.at

Park Narodowy Wysokie Taury (Karyntia, Salzburg) – Najcenniejszy skarb Parku Narodowego Wysokie Taury stanowią typowe alpejskie krajobrazy z turniami, lodowcami, wodospadami, dolinami a także bogaty świat roślin i zwierząt. Tajemnice parku można zgłębiać na wiele różnych sposobów – podczas pieszych wędrówek, w ramach prelekcji ze slajdami i imprez specjalnych, np. dni dla dzieci lub dni wędrówek wysokogórskich.
www.hohetauern.at

Park Narodowy Łęgi Naddunajskie (Dolna Austria) – Naddunajskie łęgi to największe tego typu tereny w Europie Środkowej. Dają schronienie blisko 5000 gatunków ptactwa, w tym wielu gatunkom ginącym. Są to także tereny rekreacyjne dla mieszkańców Wiednia. Po okolicach można wędrować pieszo lub przedzierać się łodzią przez rozlewiska. Sceneria tych wypraw jest niepowtarzalna.
www.donauauen.at

Park Narodowy Wysokie Taury – Sportgastein, Austria

Park Narodowy Dolina Dyi (Dolna Austria) – Dolina Dyi na północy Dolnej Austrii uważana jest za jedną z najpiękniejszych austriackich dolin, zbudowanych ze skał magmowych. Spotkać tu można wiele gatunków roślinności panońskiej. Dolina Thaya to najdalej na zachód wysunięty naturalny teren występowania wielu z nich. Wcinające się w masywy skalne kręte koryta rzek, łąki pokryte kobiercami kwiatów i strome ściany skalne to charakterystyczny krajobraz doliny. Oprócz niepowtarzalnego piękna przyrody park ten, leżący częściowo na terenie Czech, fascynuje ponadto bogactwem zamków i ruin oraz legend, krążących wokół nich.
www.np-thayatal.at

Park Narodowy Alpy Wapienne (Górna Austria) – leży w regionie Pyhrn-Eisenwurzen i obejmuje swym zasięgiem także wyższe partie Alp Wapiennych. Na terenie parku żyją jelenie szlachetne, sarny i kozice, można także spotkać rzadkie już dziś gatunki płazów.
www.kalkalpen.at

Park Narodowy Gesäuse (Styria) – Kraina między Admont a Hieflau przecina wijąca się rzeka Enns, otoczona przez potężną ścianę lasu i porośnięte drzewami zbocza gór. Szlaki pieszych wędrówek przecinają imponujący krajobraz, który zachęca do wspinaczki, wycieczek raftingowych i pieszych wędrówek.
www.nationalpark.co.at

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Austrii.
1704 r. muszkieter austriacki
Autostrada A12
Alpy Centralne
Wieś Eichenhain
Wiedeń
Innsbruck

W Austrii występuje społeczna gospodarka rynkowa. Podatki stanowią 43% PKB, co jest poziomem nieco niższym w krajach skandynawskich. PKB per capita w 2006 roku wynosiło nominalnie 38 tys. 961 dolarów, a po zmierzeniu parytetem siły nabywczej 36 tys. 031 dolarów, stawiając Austrię w światowej czołówce pod tym względem. Bezrobocie w zależności od metody liczenia wynosi 4,4% albo 6,8%. Wskaźnik Giniego, czyli poziom rozpiętości w dochodach, wynosi 29 i jest jednym z najniższych na świecie.

W najbliższych latach Austria zamierza reformować swój system edukacji na wzór istniejącego w Skandynawii. W 2008 roku w wybranych szkołach na próbę zostaną wprowadzone tamtejsze rozwiązania. Trwa również debata nad zniesieniem stosunkowo niskich opłat za studia wprowadzonych podczas ostatniej kadencji przez centroprawicową Austriacką Partię Ludową.

Zobacz też: Austriackie uczelnie wyższe

Chociaż Austria była i jest krajem niemieckojęzycznym, nie rozwinęła się tam nigdy poza okolicami Salzburga i krajami jej podległymi, jak Czechy, silna formacja protestancka. Cesarstwo Austriackie było jednym z fundamentów europejskiego katolicyzmu. W XVIII wieku jednak cesarz Józef II Habsburg skonfiskował część majątków kościelnych, przekazując je na szkolnictwo, wojsko i administrację, zakazał także pielgrzymek.

W 2005 roku praktykowało około 9% społeczeństwa, podczas gdy w 1995 roku praktykowało jeszcze 14% społeczeństwa. Do Kościoła katolickiego należy obecnie 68,5% społeczeństwa; resztę stanowią protestanci (4,7%), muzułmanie (4,2%), prawosławni (2,2%), wyznawcy pozostałych religii (około 3%) oraz bezwyznaniowcy (17,1%).

Zobacz więcej w osobnym artykule: Demografia Austrii.
(2006)
Liczba ludności 8 192 880
Ludność według wieku
0 – 14 lat 15,4%
15 – 64 lat 67,5%
ponad 64 lata 17,1%
Wiek (mediana)
W całej populacji 40,9 lat
Mężczyzn 39,8 lat
Kobiet 42,0 lat
Przyrost naturalny -1,02‰
Współczynnik urodzeń 8,74 urodzin/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów 9,76 zgonów/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji 1,94 migrantów/1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu 1,05 mężczyzn/kobietę
poniżej 15 lat 1,05 mężczyzn/kobietę
15 – 64 lat 1,01 mężczyzn/kobietę
powyżej 64 lat 0,68 mężczyzn/kobietę
Umieralność noworodków
W całej populacji 4,60 śmiertelnych/1000 żywych
płci męskiej 5,65 śmiertelnych/1000 żywych
płci żeńskiej 3,50 śmiertelnych/1000 żywych
Oczekiwana długość życia
W całej populacji 79,07 lat
Mężczyzn 76,17 lat
Kobiet 82,11 lat
Rozrodczość 1,36 urodzin/kobietę

Zobacz więcej w osobnym artykule: Miasta Austrii.

Największe miasta Austrii:

Wiedeń
Graz
Salzburg
Herb Miasto Liczba
mieszkańców
(2006)
Kraj związkowy
1 Wiedeń 1 651 365 Wiedeń
2 Graz 244 537 Styria
3 Linz 188 407 Górna Austria
4 Salzburg 148 549 Salzburg
5 Innsbruck 116 881 Tyrol
6 Klagenfurt 92 404 Karyntia
7 Wels 58 607 Górna Austria
8 Villach 58 290 Karyntia
9 Sankt Pölten 51 068 Dolna Austria
10 Dornbirn 43 864 Vorarlberg

Austria posiada 10 głosów w Radzie Unii Europejskiej i 21 miejsc w Parlamencie Europejskim. W Komisji Europejskiej reprezentował ją od 1995 do 2004 Franz Fischler (wcześniej minister rolnictwa Austrii), od 2004 Benita Ferrero-Waldner (wcześniej minister spraw zagranicznych Austrii). Kanclerzem jest od 2008 Werner Faymann, przewodzący koalicji socjalistów i konserwatystów. Funkcję prezydenta sprawuje od 8 lipca 2004 Heinz Fischer.

Ustrój Austrii reguluje konstytucja z 1 października 1920 r.

Austria nie jest członkiem żadnego paktu wojskowego; narzucony jej 15 maja 1955 przez Wielką Brytanię, USA, ZSRR i Francję Traktat państwowy w sprawie odbudowy niezawisłej demokratycznej Austrii (będący traktatem mającym rangę konstytucyjną) zobowiązuje ją do zachowania "wieczystej neutralności". W obliczu konfliktów w krajach sąsiadującej byłej Jugosławii w latach 90. odzywały się w Austrii głosy, że konstytucję kraju trzeba zmienić i przystąpić do NATO. Rząd jednak nie zdecydował się na tę zmianę i państwo nadal zachowuje militarną neutralność. Austriackie siły zbrojne szkolone są na potrzeby obrony granic państwowych, wojskowa doktryna kraju nawiązuje do taktyki jeża z nastroszonymi kolcami (wykorzystywany jest tu często propagandowo kształt granic państwa, nieco podobny do skulonego zwierzęcia z ryjkiem skierowanym na zachód), a nawet nazwa produkowanych w Austrii wojskowych transporterów opancerzonychPandur – kojarzy się historycznie z ochroną granic.

Austria z kosmosu


Po wyborach parlamentarnych 01.10.2006 r. mandaty zdobyli kandydaci socjaldemokratycznej SPÖ (68), chadeckiej ÖVP (66), Zieloni (21), prawicowe FPÖ (21) oraz BZÖ (7).

28.09.2008 r. w Austrii odbyły się przedterminowe wybory. Największe poparcie zdobyli socjaldemokraci SPÖ (29,7%) oraz chadecy ÖVP (25,6%). Sukces odniosła skrajna prawica - FPÖ (18,01%) oraz BZÖ (10,88%). Na piąte miejsce przesunęli się Zieloni Die Grünen (9,79%).[1]

Przypisy

  1. [1]